معمولاً پس از انتخاب مکان برای اجرای برنامه کوهنوردی و تهیه و تدارک پوشاک و تجهیزات ومسیر حرکت در کوهستان به این نکته می رسیم که حال در خلال مدت زمانی که در کوه هستیم از چه مواد غذایی استفاده کنیم .میزان و حجم بار مواد غذایی و سبکی و راحت بودن در عین حال فاسد نشدن این مواد بخصوص در فصول معتدل و گرم از جمله نکاتی است که همواره با آن روبه رو هستیم. از جهت دیگر به همراه بردن غذاهای پختنی و پر حجم و پر وزن نیز در حالاتی خاص بخصوص به هنگام اجرای برنامه های 1روزه صعود به قلل، مشکل می باشد. چه در این صورت نه زمانی کافی برای آماده ساختن آن داریم و نه امکان حمل خود این غذاها و چراغ های خوراک پزی و وسایل مورد نیاز برای آماده سازی آن را، بنابراین طبیعی به نظر می رسد که در کوهستان می باید از مواد غذایی سبک و سهل الهضم و ساده تری استفاده کنیم که هم انرژی بسیار داشته باشد و هم کار آماده سازی آن به سهولت انجام گردد.برای اجرای یک برنامه کوهنوردی یک روزه یا چند روزه می توان از چند روز قبل از برنامه با یک رژیم غذایی مقوی به ذخیره کردن انرژی در بدن پرداخت.
هنگام فعالیت های کوهنوردی بدن ما به 5/2 تا 4 لیتر آب در شبانه روز نیاز دارد البته این امر به حرارت محیط و فعالیت ما بستگی تام دارد. بدن ما به علت فعالیت مقداری آب و نمک و پتاسیم و فسفر را از دست می دهد پس لازم است هنگام مصرف غذا کمی نمک به آن اضافه کنیم. آب برف کاملاً خالص و فاقد مواد معدنی است. برای جبران آن می توان به آن مقداری قند و نمک یا عصاره میوه اضافه کرد.
هنگام شب با استفاده از سوپ و آب املاح ، مواد دفع شده بدن را جایگزین اضافی کنید.در استراحت های بین راه از بیسکویت ، خرما ، پسته و گردو و میوه های خشک و پرتقال استفاده کنید. ویتامین های لازم برای رفع نیاز بدن در غذاها موجود است. اگر غذاها زیاد حرارت ببینند و یا مانده و کهنه شوند ویتامین آن ها ازبین می رود. کمبود ویتامین واملاح باعث بروز بیماری های مختلف در بدن می شود. به همراه داشتن موادی مثل انجیر خشک، بادام خشک، پرتقال، پنیر معمولی، پیاز، خرما، زردآلو خشک، سیب درختی، شیر خشک، عدس، پودر کاکائو، کره، کشمش، هویج و نخود فرنگی می تواند مفید باشد. این غذاها از جمله اساسی ترین مواد لازم به هنگام اجرای برنامه های کوهنوردی است هریک مقادیر زیادی از انرژی مورد نیاز بدن را تأ مین می کند.
برای اینکه عضلات اُفت یا سیر قهقرایی نداشته باشند باید پروتئین لازم را به آن ها رسانید. با استفاده از لوبیا چیتی ،پنیر، شیر خشک، عدس، گردو و نان گندم می توانید پروتئین لازم را به بدن رسانید. مصرف سیر در کوهستان مقاومت بدن را در سرما و گرما افزایش می دهد. از سیر فقط در روزهای اول برنامه استفاده کنید. زیرا استفاده از این ماده در ارتفاعات باعث تند شدن نبض می گردد.
در اواخر بهار هر سال سبزیجات کوهی بارور می شوند. با شناخت قبلی از گیاهانی چون سیرک کوهی و والک و ادغام آن با تخم مرغ می توان از مواد غذایی عالی آن در خلال برنامه های کوهنوردی استفاده کرد. لازم به ذکر است که گیاه والک تا ارتفاع 3800متری نیز در کوهستان ها رویش دارد.
به هنگام مواجهه با عشایر در هر منطقه و کوهپایه ها از آنان می توان مواد لبنی دریافت کرد. این مواد عمدتاً عبارتند ازدوغ، شیر، سرشیر، کره و پنیر و خامه و نان محلی. در خصوص شیر ضروری است حتماً آن را به غایت جوشاند و در خصوص دوغ استفاده از آن می باید بعد از اتمام برنامه انجام پذیرد تا از عواقب احتمالی اثرات آن پیشگیری شود. نا گفته نماند استفاده از پنیر تازه به دلیل احتمال ابتلاء به بیماری تب مالت بسیار خطرناک است. شناخت قارچ از جمله مسائل مهم به شمار می رود . قارچ ها غالباً سمی و مهلک می باشند.قبل از آشنا شدن کامل با قارچ های خوراکی هرگز از آنها به عنوان مواد غذایی استفاده نکنید. تغذیه باید نیازهای بدن و همچنین انرژی لازم برای حفظ حیات و فعالیت های بدنی را تأمین نماید. کربوهیدرات ها، لیپیدها و پروتئین ها کم و بیش انرژی زا و سازنده هستند، املاح معدنی، ویتامین ها و آب نقش سازنده ای دارند. املاح معدنی و آب علاوه بر سازندگی، در حفظ تعادل بدن نیز نقش دارند در صورتی که ویتامین ها فقط در حفظ تعادل حیاتی بدن نقش دارند.
ادامه مطلب
