پيكره ي كوه نورد فقيد تیم ملی کوه نوردی ، زنده یاد « محمد اوراز » در ميداني با همان نام درسنندج به دست پيكره ساز توانمند « هادي ضياالديني » ساخته شد. ( با سپاس از عکاس «سامان عباسی» )
منبع: کوه نوشت
بدون تردید غار نوردی با تمامی رشته ها و زیر شاخه های ورزشی کوهنوردی تفاوت دارد ، زیرا در این رشته ، قبل از هر گونه اقدامی ، کسب تجربه کافی و مهارتهای لازم برای غارنوردی ضروری است و به حداقل دو سال زمان نیاز دارد. بدیهی است که می توان به صـورت مقدماتی بازدید هایی از غارهای ایران داشت. تعداد غارهای ایران را تا هزار غار آورده اند. اما فهرست جامعی که در برگیرنده نام تمام غار های ایران باشد هنوز منتشر نشده است. در کتاب (( کوهها و غارهای ایران )) تعداد غارهای ایران 250 و در کتاب (( غار علی صدر)) 339 مورد آورده شده است در کتاب (( غار وغار نوردی )) طولانی ترین غار ایران ، قوری قلعه به طول 3140 متر در اورامانات پاوه و ژرف ترین غار ایران غار پراو با ژرفای 751 متر معرفی شده است.
غار چیست ؟
غار حفره ای نسبتا" بزرگ و بر روی زمین یا در زیر آن ، خاصه آنکه طبیعی باشد و در زمین دهانه یا مدخلی داشته باشد غارها رامی توان به دو نوع تقسیم کرد :
1-غارهای طبیعی ، 2-غارهای مصنوعی
باران، زلزله ، باد ، گرما ، امواج دریا و آبشارها عواملی هستند که غارهای طبیعی را ایجاد می کنند .
انواع غارهای طبیعی :
الف- غارهای تشکیل شده در اثر نفوذ آب در طبقات آهکی ( غار کهک )
ب- غارهای تشکیل شده در اثر زمین لرزه یاچین خوردگی زمین ( غار اسپهبد خورشید )
ج- غارهای تشکیل شده از آبشارها و امواج
د- غارهای آتشفشانی یا گدازه ای (غار ایوب )
ه- غارهای یخی بادی و یخی ( غار یخ مراد )
تعریف چند اصطلاح به کار برده در غار و غار نوردی :
1- راهروها : از یک مجرای افقی با شکل تقریبا" متقاطع در امتداد طول آن ، تشکیل شده است.
2-چاهها : چاه مجرایی است که به صورت عمودی گسترش پیدا می کند .
3-تالارها : به بخش عریض یک راهرو تالار گفته می شود.
4-چکنده یا استالا کتیت : به تمام غار سنگهای که بر اثر چکیدن آب در سقف غار پدید می آید چکنده می گویند. زمانی که آب محتوای بی کربنات کلسیم از منافذ سقف به شکل چکه به فضای غار راه می یابد ، جزء بسیار کوچکی از کربنات کلسیم ، در محل جدایی قطره از سقف رسوب می کند که با تداوم این فرآیند طی صدها هزار سال چکنده های بسیار زیبا با اشکال گوناگون و بیشتر مخروطی شکل ، کـه قاعده آنها به سقف چسبیده و رأ س آن به سوی کف غار است تشکیل می شود به این چکنده ها به حسب شباهت ، گل کلمی ، نخودی ،تیغه ای ، سوزنی و لب پرده ای نام نهاده اند.
5-چکیده یا استالاگمیت : به تمامی غار سنگ هایی که که در کف غار ، بر اثر فرآیند غار سنگ سازی به وجود می آید چکیده می گویند باقیمانده آب محتوی بی کربنات کلسیم که از نوک چکنده ها جدا شده و به شکل قطره ای بر کف غار در نقطه ای مقابل چکنده سقـوط می کند ، جزء کوچکی از کربنات کلسیم خود را در محل برخورد با کف غار رسوب می دهد ، که ظرف صدها هزار سال چکیده هایـــی گوناگون به شکل های نخودی ، خنجری ، قارچی و اسفنجی پدید می آورد . همیشه در مقابل چکیده در کف غار چکنده ی قابل ملاحـظه ای وجود ندارد ، مثل چکیده های غول پیکر غار کهک که مقابل آن چکنده ای به چشم نمی خورد .
غار کهک :
در86 کیلومتری جنوب شهر قم و در 65 کیلومتری غرب شهرستان دلیجان و در نزدیکی روستایی به همین نام واقع است . غار کهک مانند چاه عظیمی به قطر سی متر است . دهانه غار به شکل دایره و به قطر 70 سانتیمتراست. این دهانه بالای دیواره ای به ارتفاع 8 متر قـرار دارد وتنها با استفاده از وسایل فنی و طناب می تواند از دهانه وارد شد. در تالار ورودی غار یک ردیف پنج تایی چکیده غول پیکر غار که در پشت آنها پرتگاهی عمیق وجود دارد ، قرار گرفته است. مسیر بازدید به علت وجود لایه ای از خاک رس مرطوب ، لغزنده اسـت و از کنار پرتگاههای 2تا10 متری می گذرد ، در نیمه نخست مسیر بازدید دو چاه وجود دارد که پس از عبور از شیب تندی باید از کنـار آنها گذشت ، در صورت کم دقتی و نداشتن مهارت احتمال سقوط به داخل آنها وجود دارد. در نیمه ی دوم مسیر بازدید سطح غار شیب تندی می گیرد و از وسط تالار می گذرد. تالار پس از طی 250 متر پایان می یابد و به گودالی از آب زلال واقع در دخمه ای پوشیده از چکنده های مرمرین و بلورین می رسد.این گودال عمیق ترین نقطه غار است و هشتاد متر پایین تر از دهانه غار قرار دارد. مسیر غار پس از گودال آب در جهت عکس و به طرف بالا به طول 100 متر امتداد می یابد و غار کهک 350 متر طول دارد . غار کهک از پر پرتگاه ترین و از معدود غارهای ایـران است که دارای بلندترین و در عین حال زیبا ترین چکیده های مخروطی و مرمرین سرخ رنگ به طول 10 متر و مجموعه ای از آبشار سنگهاست . یکـی ازپدیده های منحصر به فرد غار کهک یک ردیف ستون لوله مانند سرخ رنگ به هم چسبیده است که بلندی آن 6 متر و پهنای آن 4 متر است.
منابع :
1-فرهنگ کوه نوردی و غارنوردی ایران. داوود محمدی فر
2-غار وغارنوردی. علی جوانشاد
3-راهنمای غارهای مهم ایران . علی مقیم
تهیه کننده : محمد جواد کرباسی
جمعه۱۵/۹/۸۷ به مدت یک روز
منطقه:بروجن-گندمان
سرپرست برنامه: یوسف راهپیما
تلفن تماس ۰۹۱۳۱۰۲۳۵۲۵
در تاریخ 29/8/87 به ا تفاق 14 نفر دیگر از اعضاء گرو ه و مهما نان در ساعت 20 اصفهان را به وسیله یک دستگاه مینی بوس به مقصد دیدن از غار کهک ترک کردیم .بعد از خروج از شمال اصفهان از جاده اصفهان ، تهران به مرکز شهرستان دلیجان در استان مرکزی رسیده و بعد از عبور از آن به دهستان دو دهک می رسیم . تقریباً 7 کیلومتر بعد ا ز دو دهـک به سمت غرب جاده تغییر مسیر داده و در جاده آسفالته که در کنار تأسیسات اداره گاز می باشد به سمت روستای راوه ادامـه مسیر دادیم. بعد از 25 کیلومتر حرکت در این جاده به روستای راوه رسیدیم و به طرف جنوب آن حرکت کردیم تا به روستای کهک در 12 کیلومتری آن قرار دارد برسیم .(برای رسیدن به روستای کهک از سه راهی نیزار که در 20 کیلومتری شمـال دو دهک می باشد نیز می توان استفاده کرد) ساعت 23:45 به روستای کهک رسیده وبه مسجد این روستا که همیشه درب آن رو به غار نوردانی که برای دیدن از غار کهک به این روستا سفر می کنند باز است ،رفتیم.
نفرات در یک محیط شاد به یاد ما ندنی وسر یک سفره به خوردن شام شدند . بعد از شام استراحت مختصری کردیم . ساعـت 2بامداد روز جمعه مسجد را به طرف غار کهک ترک کردیم . به علت قرارگرفتن دهنه ورود ی 70 سانتیمتری غار در دامـنه کوه نزدیک روستا واطلاع ما از حضور یک گروه 35 نفری دیگر برای بازدید از غار تصمیم بر آن شدکه هر چه زودتر خود را بـه غار برسانیم چون ورود و فرود 8متری به درون غار زمان بر می با شد. با همه تلاشمان برای سریع رسیدن به غار باز ما پـشت آن گروه قرار گرفته و تقریباً یک ساعت منتظر برای ورود به غار شدیم. این زمان فرصت خوبی برای راهـنمایی و تذکر بــه نفرات برای طریقه صحیح ورود و فرود به غار ، نحوه صحیح گام بر داری و حرکت درون غار به علت لغزنده بودن سنگـ های کف غار و مراقبت ونگهداری اکوسیستم (زیست بوم ) درون غار که توسط راهنما و سر پرست برنامه انجام شد.
به هر صورت ساعت 3:30 بامداد روز جمعه 30/8/87 نوبت به گروه ما رسید ،شروع به زدن کارگاه طبیعی جهت نصب پله رکاب و فرود به درون غار شدیم. تقریباً 45 دقیقه زمان برد تا همه ی نفرات با استفاده از پله رکاب و حمایت فرود کردند . در تالار ورودی چکنده های ( استالاکتیت ) سفید و کوچک و بلورین زیبای در سقف و چکیده های ( استالاکمیت ) قرمز رنگ و غول پیکر مسیر بازدید به دلیل رطوبت و عبور زیاد از آن بسیار لغزنده وخطر ناک برای افراد کم دقت به دلیل پرتگاهـهای اطراف آن می باشد مسیر با استفاده از فلش سفید رنگ روی سنگ ها مشخص بود ولی اگر گروهی برای اولین بار قصد دیدن از غار کهک را دارند احتیاج به راهنما الزامی است در تالار دوم وسوم با سقف های بلند آبشار سنگ های سفید و قرمز رنگ ، چکنده و چکید های کوچک و بزرگ وبراق ، دیوار و سقف های بلورین وبراق وجود داشت که چشم هر بیننده را مجـذوب و متحیر خود می کرد. اینجاست نمونه هایی از نشانه های پی بردن به عظمت پروردگار جهانیان و به حق نشانه ای بــسیار کوچک برای خود شناسی وخداشناسی.
محمد جواد کربا سی
