بدون تردید غار نوردی با تمامی رشته ها و زیر شاخه های ورزشی کوهنوردی تفاوت دارد ، زیرا در این رشته ، قبل از هر گونه اقدامی ، کسب تجربه کافی و مهارتهای لازم برای غارنوردی ضروری است و به حداقل دو سال زمان نیاز دارد. بدیهی است که می توان به صـورت مقدماتی بازدید هایی از غارهای ایران داشت. تعداد غارهای ایران را تا هزار غار آورده اند. اما فهرست جامعی که در برگیرنده نام تمام غار های ایران باشد هنوز منتشر نشده است. در کتاب (( کوهها و غارهای ایران )) تعداد غارهای ایران 250 و در کتاب (( غار علی صدر)) 339 مورد آورده شده است در کتاب (( غار وغار نوردی )) طولانی ترین غار ایران ، قوری قلعه به طول 3140 متر در اورامانات پاوه و ژرف ترین غار ایران غار پراو با ژرفای 751 متر معرفی شده است.
غار چیست ؟
غار حفره ای نسبتا" بزرگ و بر روی زمین یا در زیر آن ، خاصه آنکه طبیعی باشد و در زمین دهانه یا مدخلی داشته باشد غارها رامی توان به دو نوع تقسیم کرد :
1-غارهای طبیعی ، 2-غارهای مصنوعی
باران، زلزله ، باد ، گرما ، امواج دریا و آبشارها عواملی هستند که غارهای طبیعی را ایجاد می کنند .
انواع غارهای طبیعی :
الف- غارهای تشکیل شده در اثر نفوذ آب در طبقات آهکی ( غار کهک )
ب- غارهای تشکیل شده در اثر زمین لرزه یاچین خوردگی زمین ( غار اسپهبد خورشید )
ج- غارهای تشکیل شده از آبشارها و امواج
د- غارهای آتشفشانی یا گدازه ای (غار ایوب )
ه- غارهای یخی بادی و یخی ( غار یخ مراد )
تعریف چند اصطلاح به کار برده در غار و غار نوردی :
1- راهروها : از یک مجرای افقی با شکل تقریبا" متقاطع در امتداد طول آن ، تشکیل شده است.
2-چاهها : چاه مجرایی است که به صورت عمودی گسترش پیدا می کند .
3-تالارها : به بخش عریض یک راهرو تالار گفته می شود.
4-چکنده یا استالا کتیت : به تمام غار سنگهای که بر اثر چکیدن آب در سقف غار پدید می آید چکنده می گویند. زمانی که آب محتوای بی کربنات کلسیم از منافذ سقف به شکل چکه به فضای غار راه می یابد ، جزء بسیار کوچکی از کربنات کلسیم ، در محل جدایی قطره از سقف رسوب می کند که با تداوم این فرآیند طی صدها هزار سال چکنده های بسیار زیبا با اشکال گوناگون و بیشتر مخروطی شکل ، کـه قاعده آنها به سقف چسبیده و رأ س آن به سوی کف غار است تشکیل می شود به این چکنده ها به حسب شباهت ، گل کلمی ، نخودی ،تیغه ای ، سوزنی و لب پرده ای نام نهاده اند.
5-چکیده یا استالاگمیت : به تمامی غار سنگ هایی که که در کف غار ، بر اثر فرآیند غار سنگ سازی به وجود می آید چکیده می گویند باقیمانده آب محتوی بی کربنات کلسیم که از نوک چکنده ها جدا شده و به شکل قطره ای بر کف غار در نقطه ای مقابل چکنده سقـوط می کند ، جزء کوچکی از کربنات کلسیم خود را در محل برخورد با کف غار رسوب می دهد ، که ظرف صدها هزار سال چکیده هایـــی گوناگون به شکل های نخودی ، خنجری ، قارچی و اسفنجی پدید می آورد . همیشه در مقابل چکیده در کف غار چکنده ی قابل ملاحـظه ای وجود ندارد ، مثل چکیده های غول پیکر غار کهک که مقابل آن چکنده ای به چشم نمی خورد .
غار کهک :
در86 کیلومتری جنوب شهر قم و در 65 کیلومتری غرب شهرستان دلیجان و در نزدیکی روستایی به همین نام واقع است . غار کهک مانند چاه عظیمی به قطر سی متر است . دهانه غار به شکل دایره و به قطر 70 سانتیمتراست. این دهانه بالای دیواره ای به ارتفاع 8 متر قـرار دارد وتنها با استفاده از وسایل فنی و طناب می تواند از دهانه وارد شد. در تالار ورودی غار یک ردیف پنج تایی چکیده غول پیکر غار که در پشت آنها پرتگاهی عمیق وجود دارد ، قرار گرفته است. مسیر بازدید به علت وجود لایه ای از خاک رس مرطوب ، لغزنده اسـت و از کنار پرتگاههای 2تا10 متری می گذرد ، در نیمه نخست مسیر بازدید دو چاه وجود دارد که پس از عبور از شیب تندی باید از کنـار آنها گذشت ، در صورت کم دقتی و نداشتن مهارت احتمال سقوط به داخل آنها وجود دارد. در نیمه ی دوم مسیر بازدید سطح غار شیب تندی می گیرد و از وسط تالار می گذرد. تالار پس از طی 250 متر پایان می یابد و به گودالی از آب زلال واقع در دخمه ای پوشیده از چکنده های مرمرین و بلورین می رسد.این گودال عمیق ترین نقطه غار است و هشتاد متر پایین تر از دهانه غار قرار دارد. مسیر غار پس از گودال آب در جهت عکس و به طرف بالا به طول 100 متر امتداد می یابد و غار کهک 350 متر طول دارد . غار کهک از پر پرتگاه ترین و از معدود غارهای ایـران است که دارای بلندترین و در عین حال زیبا ترین چکیده های مخروطی و مرمرین سرخ رنگ به طول 10 متر و مجموعه ای از آبشار سنگهاست . یکـی ازپدیده های منحصر به فرد غار کهک یک ردیف ستون لوله مانند سرخ رنگ به هم چسبیده است که بلندی آن 6 متر و پهنای آن 4 متر است.
منابع :
1-فرهنگ کوه نوردی و غارنوردی ایران. داوود محمدی فر
2-غار وغارنوردی. علی جوانشاد
3-راهنمای غارهای مهم ایران . علی مقیم
تهیه کننده : محمد جواد کرباسی
