الف) كوهها

 كوه هاي استان اصفهان را در يك نگاه كلي مي توان به دو بخش تقسيم كرد: بخشي كه نتيجۀ گسترش زاگرس در استان اصفهان است و بخش ديگري كه قسمتي از رشته كوههاي مركزي ايران به شمار مي رود. بخش اول بيشتر در غرب و جنوب استان واقع است و بخش دوم بيشتر در مركز استان گسترش يافته است.

 بخش اول يعني گسترش زاگرس در اصفهان را نيز مي توان به نوبه خود به دو قسمت تقسيم كرد: يكي پيش روي زاگرس از استان هاي لرستان و چهارمحال و بختياري به داخل استان اصفهان كه نتيجۀ آن كوهستان هاي ونيزان، فردان، شاهان، آخوره، ‌دالان، گلستان، الوند گلپايگان و عربستان يا دره كله است و ديگري پيش روي زاگرس از استان كهكيلويه و بوير احمد به داخل استان اصفهان كه نتيجۀ آن كوهستان هاي دنا، علي جوق و دالان ونك مي باشد.

 بخش دوم يعني كوههاي مركزي ايران در استان اصفهان عمدتاً شامل كوهستان هاي اردهال، كرگز، كركس، دوروچين، مارشنان و ميل مي شود. و اما مهمترين كوههاي معروف نزديك شهر اصفهان عبارت اند از كوه هاي كلاه قاضي و شاهكوه كه جزو رشته كوه ماهدشت محسوب مي شوند و نيز كوه صفه كه بخاطر نزديكي آن به مركز شهر اصفهان پرطرفدارترين، شلوغ ترين و طبيعتاً پرتلفات ترين كوه اصفهان به شمار مي رود.

 

مهمترين كوههاي اصفهان

نام رشته

حدود

قله هاي مهم

قله اصلي

ارتفاع

(متر)

مبدأ صعود

قله اصلي

رشته كوه دنا

از گردنه ميمند در غرب تا گردنه بيژن در مركز

قلل شمالي

كل قدويس، كل شيدا، كل بلبل، كل نقره اي

كل قدويس

4350

آب ملخ

قلل مركزي

لوكره هاي مركزي، جنوبي، كل گردل، موروگل، قاش مستان، برج آسماني و ماش

قاش مستان

4450

خفر

قلل جنوبي

سيچاني، حوض دال، حرا و كرسمي

حوض دال

4350

گردنه بيژن

از گردنه بيژن تا گردنه خطير سوخته در جنوب شرقي

مهمترين قلل اين بخش

نول، برفكرمو و پازن پير

پازن پير

4262

ده شهيد

شاهان كوه

بخشي از زاگرس

شاهان

شاهان

4040

سرداب بالا

كوه فردان

بخشي از زاگرس

فردان

فردان

3945

كمران

كوه دالان

بخشي از زاگرس

آنالوجه(داراب شاه) و قله دالان

داراب شاه

3915

آنالوجه

رشته كوه آخوره

بخشي از زاگرس

هشتاد، سمبله، ديگوله، سفيدكوه و قبله(افوس)

هشتاد

3904

چقيورت

كوهستان كركس

بخشي از كوههاي مركزي

كركس- كرگز

كركس

3895

كشه، طامه، اوره و بيدهند

كوه علي جوق

بخشي از زاگرس

علي جوق

علي جوق

3718

دولت قرين

گلستان كوه

بخشي از زاگرس

گلستان

گلستان

3631

جاده دامنه خوانسار

كوه دالان ونك

بخشي از زاگرس

دالان ونك

دالان ونك

3492

ونك

كوه اردهال

بخشي از كوههاي مركزي

اردهال، ولي جيا، پلنگابي

اردهال

3463

نشلج

كوه مارشنان

بخشي از كوههاي مركزي

مارشنان

مارشنان

3330

زفره

كوه ونيزان

بخشي از زاگرس

ونيزان

ونيزان

3200

دهنو

كوه الوند گلپايگان

بخشي از زاگرس

الوند

الوند

3111

چشمه خضر

كوه عربستان

بخشي از كوههاي مركزي

دره كله

دره كله

3107

حسن رباط

كوه دروچين

بخشي از كوههاي مركزي

دوروچين (دروچمن)

دوروچين

3002

اردستان

رشته كوه ماهدشت

بخشي از كوههاي مركزي

كلاه قاضي و شاه كوه

كلاه قاضي

2534

اصفهان

كوه صفه

بخشي از كوههاي مركزي

صفه

صفه

2232

اصفهان

 

 ب) ديواره ها

 در شهرستان هاي مختلف استان اصفهان مناطق سنگ نوردي طبيعي و ديواره هاي متعددي وجود دارد كه به همت كوهنوردان آن شهرستان ها مسيرهاي متعددي در آنها گشايش يافته است كه در برخي از آن مسيرها حتي مسابقات سنگ نوردي نيز برگزار شده اند. مانند مسير كنار آبشار سميرم و مسير كنار آبشار شالورا. اما معروف ترين مناطق سنگ نوردي، مناطق سنگ نوردي نزديك شهر اصفهان هستند كه عبارت اند از: مناطق سنگ نوردي كوه صفه، شاهكوه، كلاه قاضي و دره موئي.

 در كوه صفه دو ديواره بلند به نام هاي گل زرد و آئينه و دو ديواره كوتاه تر به نام شاه نشين و بوريل وجود دارد.

 در شاهكوه نيز دو ديواره بلند به نام هاي پليس راه و محيط زيست وجود دارد.

 در كلاه قاضي مسيرهاي متعددي در منطقه اي به نام دره شاهين گشايش يافته و نيز تيغه اي كه روبروي ايستگاه پليس راه اصفهان مباركه است و به همين علت نام تيغۀ پليس راه را گرفته است.

 در دره موئي كه در كوههاي نزديك پالايشگاه اصفهان قرار دارد نيز مسيرهاي متعددي عمدتاً توسط سنگ نوردان شاهين شهر اصفهان گشايش يافته است.

منبع: گروه کوهنوردی چکاد کوهستان اصفهان